Infrastructuur

De toename van het wegvervoer vroeg om een forse verbetering van de infrastructuur. In de negentiende eeuw werden vele wegen verbreed en stadspoorten afgebroken.In 1915 werd bij de Coninckstraat de eerste betonnen brug van Amersfoort gebouwd. De basculebrug tussen de Brabantsestraat en de Kwekersweg dateert uit 1954. De brug vormde destijds een belangrijke entree tot de stad en de nieuwe wijken Jericho en Jeruzalem. Het naastgelegen benzinestation is gebouwd in 1957. Het is een van de laatste nog bestaande ‘oude’ benzinestationnetjes van Nederland. De toename van het wegvervoer vroeg weliswaar om een forse verbetering van de infrastructuur, maar op haar beurt zorgde die weer voor een toename van het verkeer.

  Weegbrug
Arnhemseweg bij 213-II


Naast het koetshuis van het landgoed Nimmerdor bevindt zich een ijzeren
weegbrug uit 1887. De weegbrug, die diende voor het wegen van de koetsen, werd vervaardigd door de firma Saml Denison & Son uit Leeds (Engeland). Afgaande op het nummer dat is aangebracht werden dergelijke bruggen in serie vervaardigd. Soortgelijke weegbruggen zijn in Nederland redelijk zeldzaam.
   
  De Eemburg,
ook wel aangeduid als Zaagmolenbrug, ligt tussen de Brabantsestraat en de Kwekersweg. De brug is in 1954 ontworpen door Daan Zuiderhoek, die tussen 1945 en 1955 stadsarchitect van de
gemeente Amersfoort was. De basculebrug vormde destijds een
belangrijke entree tot de stad. De architectuur is kenmerkend voor de
jaren vijftig: een synthese tussen de traditionele Delftse School en het
moderne en zakelijke Nieuwe Bouwen. Voor die combinatie werd wel de
term ‘shake-hands’-architectuur gebruikt. Een opvallend element is de
bakstenen toren met daarop het wapen van de stad. De brug is een
gemeentelijk monument.
   
  Coninckspoortbrug Coninckstraat bij 62

De Coninckspoortbrug of Conincksbrug, over de Beek ter hoogte van de
Scheltussingel, is een van de eerste betonbruggen in Nederland. De brug werd in 1915 ontworpen door de directeur der Gemeentewerken ir. C.G. Beltman en gebouwd door NV. Wernink’s Betonfabriek in Leiden. Bij de vormgeving van de forse pijlers heeft men zich nog duidelijk gebaseerd op de traditionele, natuurstenen voorgangers. Bij de restauratie van 1992 zijn nieuwe lantaarns aan de brug toegevoegd naar ontwerp van Willem den Andel van Bureau Monumentenzorg Amersfoort. De brug is een gemeentelijk monument.
   
  Brug
Herenstraat z.n.
Aan het eind van de negentiende eeuw waren de meeste kade- en
werfmuren er slecht aan toe. Tussen 1884 en 1907 restaureerde de
stadsarchitect W.H. Kam niet alleen een groot deel van de muren, maar
ontwierp hij tevens een tiental nieuwe bruggen. De brug ter hoogte van de
Herenstraat dateert uit 1902. In de balie van deze smeedijzeren brug zijn
ranke balusters met Ionische kapitelen opgenomen. Een soortgelijke brug
met eenzelfde balie treft men ook aan bij de Sint Andriesstraat. Deze
brug, die oorspronkelijk dateert uit 1885, is in 1981 grondig gerenoveerd.
   
  Benzinestation
Kwekersweg 7

Kort na de bouw van de woonwijk Jeruzalem in 1952 en de naastgelegen
brug over De Eem werd in opdracht van de Benzine en Petroleum Handel
Mij. een benzinestation gebouwd. Het ontwerp was afkomstig van architect Arie van Wageningen en Arie H. Rooimans, die van 1946 tot 1979 werkzaam was als stedenbouwkundige bij de gemeente Amersfoort. Kunstenaar Jan Boon maakte voor het gebouwtje een muurschildering met paarden, die symbool stonden voor de pk’s van de auto’s. Later is de vitrine in de gevel dichtgezet en de muurschildering vereenvoudigd tot enkele paarden in basreliëf. Het benzinestation wordt al jaren niet meer als zodanig gebruikt.
Dergelijke oude stationnetjes zijn inmiddels en zeldzaamheid geworden.
   
  Autoshowroom Nederberg
Utrechtseweg 29-31

In de jaren zestig van de twintigste eeuw had de NV. Henri Nefkens
beschikking over een groot terrein aan de Vlasakkerweg, de Korte Bergstraat en de Snouckaertlaan. Men besloot om het garagebedrijf aan de andere zijde van de Vlasakkerweg uit te breiden, waar men overigens ook al enige panden in bezit had. Op de hoek van de Vlasakkerweg en de Utrechtseweg verscheen in de jaren 1967-1969 een groot, modern pand naar ontwerp van het architectenbureau H.A. en ir. G. Pothoven uit Amersfoort. Het complex, dat de naam Nederberg kreeg, bestond uit een showroom en enkele verdiepingen met kantoren. De betonnen zuil voor het pand was niet alleen bedoeld om reclame op aan te brengen, maar diende bovenal als ventilatieschoorsteen voor de ondergrondse parkeergarage. Na het vertrek van Nefkens werd het complex in 2002 door projectontwikkelaar Schipper Bosch gerenoveerd ten behoeve van de huisvesting van kantoren. In de voormalige showroom bevindt
zich nu het tijdelijke restaurant ‘Tot Tweeduizendzeven’.
   
  Garagebedrijf Nefkens
Vlasakkerweg 3a-b

De voormalige autoshowroom van de firma Nefkens werd in 1934 ontworpen door de oud-katholieke architect W. van Gent op de plek waar tot 1902 de zeepfabriek De Duif had gestaan. Het garage- en showroomgedeelte aan de linkerzijde werd recentelijk afgebroken om plaats te maken voor woningbouw. Het bijbehorende woonhuis aan de rechterzijde is een gemeentelijk monument. Het bakstenen pand werd later witgepleisterd, waardoor het nu sterke associaties oproept met de zakelijke architectuur van Het Nieuwe Bouwen.
   
naar boven




    Amersfoort en de industrie -
    Een zoektocht naar het industriële
    verleden van Amersfoort

   
    Hierin vindt u beschrijvingen
    en foto's van een groot aantal
    gebouwen en objecten, die
    gerekend kunnen worden tot
    het industriële erfgoed
    van Amersfoort
   
    Uitgave van Siesta
    Auteur: Michiel Kruidenier
    Foto's: Tjeerd Jansen

    ISBN-90-810296-1-4